Lækningaminjar
Safneign Lækningaminjasafns Íslands
Það er ötulu starfi prófessors Jóns Steffensen (1905–1991) að þakka að til er gott safn læknamuna í dag. Hann safnaði og skráði muni safnsins allt frá upphafi þess árið 1940 og þar til hann lést sumarið 1991. Elstu munir safnsins eru frá síðari hluta 18. aldar. Þeir koma frá einstaklingum, skólum, rannsóknarstofum, sjúkrahúsum og lyfsölum. Þetta eru bæði lækningatæki og einstaka persónulegir munir.
Í sögu lækninga kemur saman saga vísinda, saga tækni og saga þjóðarinnar. Safnkostur Lækningaminjasafns Íslands eru frumgögn um sögu lækninga á Íslandi og samanstendur af munum, ljósmyndum, skjölum, hljóðritunum, myndbandsupptökum, prentmáli og bókum sem varpa ljósi á þessa sögu.
Gildi lækningaminja sem Lækningaminjasafn safnar og varðveitir getur falist í einum eða fleiri af eftirfarandi atriðum:
- Þeir eru dæmigerðir fyrir lækningar á Íslandi á ákveðnum tímapunkti
- Þeir eru dæmigerðir fyrir þróun heilbrigðismála á Íslandi
- Þeir eru framleiddir á Íslandi
- Þeir hafa gildi í sýningarsamhengi
- Þeir gefa tilefni til íhugun og umræðna um heilsu og sjúkdóma í fræðilegu, félagslegu og menningalegu samhengi
- Þeir hafa tengsl við opinbera umræðu um heilbrigði og sjúkdóma
- Þeir hafa gegnt mikilvægu hlutverki í sögu lækninga
- Þeir hafa verið notaðar í mikilvægum rannsóknum á sviði lækninga eða tengjast ákveðinni stofnun
Markmið safnsins er að stuðla að rannsóknum og miðlun á sögu lækninga með því að safna, varðveita og skrá muni og gögn sem geta varpa ljósi á þá sögu. Safnið varðveitir safnkostinn og tryggir að honum aðgang eins og hægt er og að teknu tilliti til trúnaðarskuldbindinga og öryggismála. Til þess að uppfylla þessi markmið vinnur Lækningaminjasafn að áframhaldandi söfnun lækningaminja og gagna þeim tengdum. Söfnunin byggir á söfnunarstefnu sem er samþykkt af stjórn þess.
Söfnun lækningaminja hófst árið 1940 og eru elstu munir safnsins frá síðari hluta 18. aldar. Þeir koma frá einstaklingum, skólum, rannsóknarstofum, sjúkrahúsum og lyfsölum. Þetta eru bæði lækningatæki og einstaka persónulegir munir. Til skamms tíma annaðist Þjóðminjasafn Íslands varðveislu lækningamunanna .
Munirnir eru skráðir í Sarp sem er menningarsögulegur gagnagrunnur safna. Stefnt er að því að Sarpur verði aðgengilegur á netinu í byrjun árs 2011. Þá verður hægt að skoða safngripi Lækningaminjasafns á netinu. Á árinu 2009 fékk Lækningaminjasafn styrk á fjárlögum til þess að hefja ljósmyndun safnkostsins. Fram undan er áframhaldandi vinna við að ljósmynda safnkostinn